610 jongeren uit heel Vlaanderen nemen deel

7/12/'18 - Het Steunpunt Milieu en Gezondheid onderzoekt de blootstelling aan milieuvervuilende stoffen bij jongeren uit de algemene Vlaamse bevolking. De rekrutering van de jongeren startte in het voorjaar van 2017 en is nu afgerond. De studieverpleegkundigen van het PIH vertellen hoe het veldwerk is verlopen. 

In het voorjaar van 2017 zijn we gestart met de voorbereidingen van het veldwerk voor het 4e Steunpunt Milieu en Gezondheid dat loopt van 2016 tot 2020. Het doel was 600 jongeren van 14 en 15 jaar te rekruteren over heel Vlaanderen. Een 200-tal jongeren wilden we rekruteren op basis van een vroegere deelname aan de pasgeborenencampagne van het 1e Steunpunt Milieu en Gezondheid, 14 jaar geleden. Een 400-tal jongeren wilden we rekruteren via scholen verspreid over heel Vlaanderen.

Het onderzoek

Het onderzoek was onderverdeeld in 2 luiken. In een eerste luik werden uitgebreide vragenlijsten bezorgd aan de jongeren en hun ouders, met de vraag deze in te vullen  vóór de onderzoeksdag. Er was de keuze tussen digitale en papieren vragenlijsten. Ongeveer 57% van de jongeren en ouders koos voor papieren vragenlijsten. De anderen verkozen ze digitaal in te vullen. De informatie uit deze vragenlijsten, o.a. over de woonomgeving, de woning, levensstijl en voedingsgewoonten hebben we nodig voor de interpretatie van de onderzoeksresultaten. Het tweede luik was het humane-biomonitoringsonderzoek zelf, waarbij stalen werden gecollecteerd (bloed, urine, haar en adem) en enkele testen werden gedaan. Dit deel nam ongeveer een uurtje in beslag. 

Een deel van de jongeren heeft 14 jaar geleden al eens deelgenomen  aan het onderzoek, als pasgeborene

In eerste instantie werden 870 jongeren uit het eerste Steunpunt aangeschreven en daarvan hebben 199 jongeren aangegeven opnieuw te willen deelnemen. Uiteindelijk hebben we 182  van deze jongeren over heel Vlaanderen opgezocht voor een uitgebreid onderzoek. De huisbezoeken zijn gestart in augustus 2017 en geëindigd in juli 2018. Vermits het schoolgaande jongeren zijn, zijn ze vooral onderzocht in de schoolvakanties en op woensdagnamiddag. In enkele regio’s zoals Gent, Sint Truiden en Geel hebben we een centrale onderzoeksdag georganiseerd omdat er in deze regio’s meerdere kandidaten waren. De andere jongeren zijn bij hen thuis onderzocht. De informatie die wordt gecollecteerd in deze geboortecohorte is bijzonder waardevol omdat gegevens over een periode van 14 jaar gecombineerd kunnen worden. Het zal de onderzoekers in staat stellen om na te gaan hoe factoren tijdens de zwangerschap een invloed kunnen hebben op gezondheid en ziekte op latere leeftijd. 

Een tweede groep deelnemers werd gerekruteerd via de school

In 19 scholen, verspreid over heel Vlaanderen, hebben we 428 jongeren uit het 3e jaar van het secundair onderwijs onderzocht. In de meeste scholen gaven wij, als veldwerkers, zelf info aan de jongeren over het verloop van het onderzoek. Er werd ook gewerkt met een contactpersoon binnen de school, bv. een graadcoördinator of leerkracht natuurwetenschappen. Daardoor verliep de rekrutering vlot en was er steeds een aanspreekpunt binnen de school voor de jongeren, maar ook voor de collega's van het Steunpunt. Op de onderzoeksdag werden de jongeren in kleine groepjes tijdens de schooluren onderzocht. Daardoor konden we het lesverzuim beperken tot max. 1 uur. 
Door de goede samenwerking met de scholen en de jongeren hebben we ons streefcijfer van 600 jongeren ruimschoots gehaald. In totaal hebben 610 jongeren deelgenomen aan het onderzoek. Alle deelnemers kregen meteen een beloning voor hun inzet en uit de volledige groep werden ook nog eens 3 jongeren geloot die een extra beloning hebben ontvangen voor hun deelname! In het artikel lees je hier meer over. 

Nog even wachten op de resultaten

Momenteel zijn alle verzamelde stalen verstuurd naar de laboratoria en worden de chemische stoffen in bloed, urine en haar gemeten. Daarna volgen de statistische analyse en het uitschrijven van het rapport. De resultaten worden verwacht tegen eind 2019. De deelnemers krijgen dan persoonlijk hun individuele resultaten. De groepsresultaten zullen voorgesteld worden, in de eerste plaats aan de betrokken jongeren en scholen, maar ook aan de overheid, de pers en alle geïnteresseerden. We houden jullie op de hoogte!

Nogmaals bedankt aan alle deelnemers, de scholen, de ouders en al wie heeft bijgedragen aan deze succesvolle rekruteringscampagne!  

Vanwege het team van het PIH